این اثر، با محوریّت سوره های «فیل» و «ایلاف»، طرح و سنّت های الهی را با نیرنگ های آدمی، سنجیده است و تاکید دارد که کیدهای آشکار و نهانِ خداوند، در همه حال، بر تمام نقشه های بشری، چیره خواهد شد. از این روست که کید و طرح اصحاب فیل که نیروهای خود را (جهت نمایاندن برتری خود نسبت به سلطنت پروردگار) تدبیر و تجهیز کرده بوند، با شکست مواجه شد. در بخشی دیگر از این تفسیر، بیان شده است که تنها برنامه ای که امنیّت و پیروزی را برای مؤمنین، تضمین می کند عبودیّت و وحدت امّت، در برابر قدرت های غیرالهی است.