کتاب “بر ساحل آرامش” نوشته حجت الاسلام و المسلمین حبیب الله فرحزاد، به بحث زهد و حب دنیا میپردازد. این کتاب مجموعهای از بیانات استاد فرحزاد است که در آن به تفصیل به موضوع زهد و کنارهگیری از امیال و خواستههای دنیایی پرداخته شده است.
استاد فرحزاد در این کتاب، با استناد به روایات و سیره اهل بیت، مفهوم دنیادوستی و زهد را توضیح دادهاند و نکاتی را در مورد چگونگی کنار گذاشتن محبت دنیا و جایگزین کردن زهد به عنوان یک اصل در زندگی بیان کردهاند. ایشان تأکید دارند که شناخت دنیا و جلوههای فریبنده آن میتواند به انسان در راهیابی به زهد و بیرغبتی به دنیا کمک کند.
کتاب “بر ساحل آرامش” نه تنها در دین اسلام بلکه در دیگر ادیان نیز به موضوع زهد پرداخته و تفاوتهای آن با مفهوم رهبانیت در مسیحیت را بررسی میکند. استاد فرحزاد رویکرد میانهای اسلام را در استفاده از دنیا و نهی از دنیادوستی به گونهای که هدف انسان رسیدن به مقاصد دنیوی باشد، تبیین میکنند.
موضوعات اصلی کتاب بر ساحل آرامش عبارتند از:
شناخت دنیا و جلوههای فریبنده آن:
دنیا به معنای زندگی فانی و مادی انسانها است که شامل نعمتها و بلایا، فرصتها و مشکلات، شادیها و غمها و همچنین امکانات و محدودیتهایی است که انسان با آنها روبرو میشود. دنیا در قرآن و روایات به عنوان مزرعه آخرت و میزان آزمایش انسانها معرفی شده است. اما دنیا همچنین دارای جلوههای فریبنده و گمراهکنندهای است که میتوانند انسان را از هدف اصلی خود، یعنی خداپرستی و کمالیابی، دور کنند. این جلوهها شامل حرص و طمع، شهوت و هوا، تکبر و خودپسندی، حسد و کینه، ظلم و ستم، فساد و فجور و غیره هستند. انسان باید با شناخت دنیا و جلوههای فریبنده آن، خود را از این تلهها محفوظ کند و با استفاده صحیح از نعمتهای دنیوی، خود را برای آخرت آماده کند.