با کلام خود گناه نکنید؛ هیچچیز را به خود نگیرید؛ تصورات باطل نکنید و بیشترین تلاش خود را بکنید. این جملات چکیدهای از «چهار میثاق»اند. دون میگوئل روئیز در این اثر پرفروش خود سعی دارد چهار باوری را آشکار کند که انسانها را محدود میکنند و رؤیای مشترک آنها و دنیا را تغییر میدهند؛ باورهای غلطی که شادی را از ما سلب و رنج بیمورد ایجاد میکنند. براساس حکمت باستانی تولتک، که نویسنده یکی از نوادگانش است، «چهار میثاق» کد رفتاری قدرتمندی را ارائه میدهد که میتواند زندگی ما را بهسرعت به تجربهی جدیدی از آزادی، شادی واقعی و عشق تبدیل کند. «چهار میثاق» با زبانی ساده و درعینحال بسیار قدرتمند، نحوهی تفکر و عمل ما را هنگام رویارویی با مسائل زندگی دگرگون میکند. میثاق اول که همان «با کلام خود گناه نکنید» است به بیان اثر لحن وکلام شما بر دیگران میپردازد. اگر کلام شما هنگام سخن گفتن با دیگران تلخ و زهردار باشد، ممکن است اثری جبرانناپذیر بر شنونده داشته باشد. میثاق دوم «هیچچیز را به خود نگیرید» است که به شما میگوید اگر فردی با کلامی زهردار و تلخ، شما را آزرد و اذیت کرد، شما نباید عکسالعمل شدیدی به حرف او نشان دهید؛ چراکه ممکن است این عکسالعمل تمام زندگی شما را تحت تأثیر قرار دهد. میثاق سوم میگوید «تصورات باطل نکنید» چراکه این تصورات اساس زندگی شما را میسازند و ممکن است شما در ذهنتان تصوراتی را بپرورانید که هرگز درست نیستند و زندگی شما را تحت تأثیر قرار میدهند. و در نهایت میثاق چهارم «بیشترین تلاش خود را بکنید» میگوید شما باید فارغ از هر اتفاقی در زندگیتان تلاش خود را انجام دهید و برای کارهای پیش رویتان پشتکار داشته باشید، این تلاش در همهی عمر انسان یکنواخت نیست، بلکه با افزایش سن قابل تغییر است.
بخشی از کتاب
هزاران میثاق هست که ما با خودمان، با دیگران، با رؤیاى زندگىمان، با خداوند، با جامعه، با والدینمان، با همسرمان و با بچههایمان داریم؛ اما مهمترین میثاقها آنهایى است که ما با خودمان داریم. در این میثاقها شما به خود مىگویید که چه کسى هستید، چه احساسى دارید، به چه چیز اعتقاد دارید و چگونه رفتار مىکنید. نتیجه این میثاقها چیزى است که آن را شخصیت خود مىنامید. در این میثاقها شما مىگویید: «این من هستم. این اعتقاد من است. من برخى کارها را مىتوانم بکنم و برخى کارها را نمىتوانم. این واقعیت است، آن خیال است؛ این ممکن است، آن ممکن نیست.» یک میثاقِ تنها، آنقدرها مسئلهبرانگیز نیست، اما ما تعداد زیادى میثاق داریم که موجب رنج بردن ما مىشوند و موجب مىشوند که در زندگى شکست بخوریم. اگر مىخواهید حیاتى شاد و سرشار داشته باشید، باید شجاعت این را پیدا کنید که میثاقهاى مبتنى بر ترس را درهم بشکنید و اقتدار شخصى خود را مطالبه کنید. میثاقهاى مبتنى بر ترس موجب صرف انرژى بسیارى مىشوند، اما میثاقهاى مبتنى بر عشق به ما کمک مىکنند تا انرژى خود را حفظ کنیم و حتى انرژى بیشترى کسب کنیم. هریک از ما با مقدارى اقتدار شخصى به دنیا مىآییم که هر روز آن را بازسازى مىکنیم. بدبختانه ما همه اقتدار شخصى خود را در درجه اول صرف ایجاد این میثاقها مىکنیم و بعد صرف حفظ و نگهدارى آنها. توان شخصى ما توسط همۀ میثاقهایى که آفریدهایم هدر مىرود و نتیجهاش احساس ناتوانى است. هر روز فقط آنقدر توان برایمان باقى مىماند که بتوانیم زنده بمانیم، چون بیشتر اقتدارمان صرف نگهدارى میثاقهایى مىشود که ما را در دام رؤیاى سیارهمان نگه مىدارد. ما چگونه مىتوانیم کل رؤیاى زندگى خویش را تغییر دهیم وقتى که توان کافى براى تغییر کوچکترین میثاقها را نداریم؟
