کتاب پیش رو دیوان اشعار شاه نعمتالله ولی است. افکار و آثار شاه نعمتالله ولی قرن هشتم و نهم سیطرهی افکار وآراء محیالدین ابن عربی در تصوف و عرفان است .تقریبا تمامی فرقههای مختلف تصوف نظیر نقشبندیه، نوربخشیه و مولویه مروج آراء ابن عربی هستند. شاه نعمت الله نیز از این قائده مستثنی نیست و ازجمله شارحان مهم نظریههای ابن عربی به شمار میرود. شاه ولی به محیالدین ابن عربی به دیدهی تکریم و احترام مینگریست وکتاب فصوصالحکم او را از حفظ بود و حتی یکی از مفصلترین رسالههای خود را به شرح ابیات فصوصالحکم اختصاص داده است. بهطور کلی میتوان گفت آثار شاه نعمتالله ولی اعم از منظوم و منثور آیینهی تمامنمای آراء ابن عربی نظیر: وحدت وجود و انسان کامل و مسئلهی قطب و ولایت و علم اسرار حروف و نقطه است. آثار شاه نعمتالله به دو دستهی منظوم و منثور تقسیم میشوند: آثار منظوم مهمترین اثر منظوم شاه ولی دیوان اشعار اوست که شامل قصاید، غزلیات، قطعات، مثنویها و رباعیات است و بالغ بر دوازدههزار بیت میباشد. بعضی از اشعار و ابیات این دیوان منسوب به اوست. همهی آنها از نوع اشعار عرفانی و حاوی اشارات و توضیحات دربارهی عقاید و افکار متصوفه میباشد. آثار منثور تمامی عمر این عارف گرانقدر در تعلیم و ارشاد مریدان خود گذشت .به همین جهت وی یکی از فعالترین عارفان از نظر نوشتن رسالات تعلیمی است. تعداد رسالات منثور او را تا پانصد ذکر کردهاند و البته تاکنون انتساب 114 رساله به او مسلم شده است. نثر این رسالهها اغلب مشکل و پیچیده است و اکثرا از ویژگیهای نثر قرن هشتم و نهم برخوردار است.
بخشی از کتاب:
هر چه گفتم عیان شود به خدا پیر ما هم جوان شَود به خدا در میخانه را گشاد یقین ساقی عاشقان شود به خدا هر چه گفتم همه چنان گردید هر چه گویم همان شود به خدا از سر ذوق این سخن گفتم بشنو از من که آن شود به خدا آینه پیش چشم میآرم نور آن رو عیان شود به خدا باز علم بدیع میخوانم این معانی بیان شود به خدا گوش کن گفته خوش سید این چنین آن چنان شود به خدا
